De muur komt plotseling, na een bocht in de klim, en dan opent alles zich. Onder je ligt heel Corricella, recht tegenover je, met de pastelkleurige huizen die zich op elkaar stapelen tot aan het water en de boten stil in een halve cirkel. Dit is het uitzicht dat je overal gedrukt ziet, en dit is het punt waar het genomen is. Vanaf de kade beneden kun je die foto niet maken.
Santa Margherita Nuova is een kerk met een voormalig dominicanenklooster eraan vast, gebouwd op de rug tussen Marina Corricella en Terra Murata. Vandaag is het vooral een tentoonstellingsruimte. De meeste bezoekers lopen erlangs zonder naar binnen te gaan, kijken over de muur en lopen door: dat is een legitieme keuze, en soms de enige die er is.
De dominicanen op de vlucht
De kerk werd vanaf de tweede helft van de zestiende eeuw gebouwd, en de reden staat in de naam. De dominicanen zaten in Santa Margherita Vecchia, beneden, aan de kant van Chiaiolella – de landtong die het strand afsluit, draagt die naam nog steeds. Ze kwamen hierheen om aan de Saraceense invallen te ontkomen.
Het is dezelfde logica die Terra Murata en zijn muren verklaart: in de zestiende eeuw betekende hoog wonen op Procida in leven blijven. Het nieuwe klooster begint als toevluchtsoord, niet als keuze voor het uitzicht. Dat het toevluchtsoord toevallig een van de mooiste uitzichten van de baai had, is een gevolg, geen plan.
Op de lagere niveaus ligt een opmerkelijk systeem van cisternen voor het opvangen van regenwater, en dat is het detail dat je het meest vertelt over het leven hier: op een rug zonder bronnen was water probleem nummer één, en dat werd opgelost door elke druppel van de daken op te vangen.
Instortingen en restauraties
In de winter van 1956 kreeg het complex te maken met ernstige structurele instortingen. Decennialang bleef het een ruïne boven het meest gefotografeerde dorp van het eiland, wat op Procida lang een schande was.
De restauratie van de kerk werd in september 2012 voltooid. Die van het klooster is nog bezig: dat betekent dat een deel van het complex niet toegankelijk is en dat de werkzaamheden openingen en routes van het ene seizoen op het andere kunnen verschuiven. Lees je ergens dat alles te bezoeken is, dan is die bron verouderd.
Wat je werkelijk bezoekt
Beschouw toegang niet als vanzelfsprekend. Het gebouw functioneert als tentoonstellingsruimte, en opening, kaartje en route hangen af van de tentoonstelling die op dat moment loopt. De openingstijden die de ronde doen – maandag tot en met vrijdag 10:00-19:00, zaterdag en zondag gesloten – zijn een ongebruikelijk patroon, vrijwel zeker gekoppeld aan één specifieke tentoonstelling. De prijs van het kaartje lijkt niet gepubliceerd te zijn.
De praktische regel is eenvoudig: kom hierheen voor het uitzicht, dat gegarandeerd en gratis is, en zie het interieur als een bonus. Staat de deur open, ga dan naar binnen en vraag wat het kost; is hij dicht, dan is je tocht niet verspild, want de reden dat je naar boven kwam, ligt buiten.
Als de zalen te bezoeken zijn, zit de waarde meer in de ruimte dan in de voorwerpen: het schip, de kloosterzalen, de verhouding tussen het metselwerk en de diepte eronder. Verwacht geen museum met bijschriften en vaste collecties.
Het uitzicht
Het is de reden dat deze pagina bestaat. Vanaf de terrassen en vanaf de rand van de klim zie je Corricella frontaal, van bovenaf, met de gevels boven elkaar en de kade die de halve cirkel sluit: het klassiekste uitzicht van bovenaf op het eiland.
Het beste licht is vroeg in de ochtend, als de zon uit het oosten komt en de huizen vol belicht; in de late namiddag komt de gevelrij in de schaduw, maar de kleur wordt warmer en de boten komen terug. Midden op de dag is het contrast in de zomer te hard en worden de gevels plat.
Een opmerking voor wie fotografeert: de plek is smal en in het hoogseizoen wacht je op je beurt. Vóór negen uur aankomen betekent de muur voor jezelf hebben, en het dorp zien ontwaken in plaats van het dorp aan de lunch.
Een half afgemaakt gebouw
Het loont om het te bekijken voor wat het is: een complex halverwege, half gerestaureerd en half bouwplaats, balancerend op een rug. Het is geen voltooid monument en het doet ook niet alsof.
Van buitenaf is de structuur goed te lezen. De kerk is het compacte volume dat de gevel naar de zee draagt; het klooster strekt zich erachter uit, aan de landzijde, met de keermuren die naar Corricella aflopen. Het zijn die lage muren die de rest overeind houden, en het zijn dezelfde die in 1956 bezweken.
Het is ook de juiste plek om te begrijpen waarom Procida gebouwd is zoals het is. Op een smal eiland met weinig vlak terrein heeft men altijd tegen de rots aan gebouwd en bovenop wat er al stond. Hier zie je het in doorsnede, zonder dat iemand het je hoeft uit te leggen.
Er komen
Je komt er te voet via de Salita Castello, de rug die Corricella met Terra Murata verbindt. Bergop vanaf het benedendorp is het een steil tiental minuten; bergaf vanaf het bovendorp veel minder zwaar. De route bestaat uit treden en is niet geschikt voor rolstoelen.
De verstandige volgorde is deze: de bus C1 of L1 vanaf de eindhalte in Marina Grande naar Terra Murata, dan te voet naar beneden langs deze plek, en aankomst in Corricella voor de lunch. Lijnen en dienstregelingen staan in vervoer op Procida, de volledige route in de wandeling Terra Murata-Corricella.
Wat je ermee combineert
Boven liggen de abdij van San Michele, die gratis is, en Palazzo d'Avalos, dat alleen op reservering te bezoeken is en waarvan je de openingstijden moet controleren. Iets lager de Casale Vascello, een zeventiende-eeuws versterkt hof dat nog bewoond wordt.
Beneden Corricella: tafels aan het water bij Il Pescatore en bij de andere zaken langs de kade, en de trap van ongeveer 180 treden die afdaalt naar het strand van Chiaia – de bronnen zeggen 186 of 182, dus reken op ongeveer 180 en wees niet verbaasd als ze er allebei naast zitten.


