Procida is echt klein: 3.7 km², 10,034 inwoners, een kustlijn van zo'n zestien kilometer en een hoogste punt van 91 meter. Je loopt er in ongeveer veertig minuten helemaal overheen. Dat betekent twee dingen. Het eerste is dat je geen militair plan nodig hebt om het te zien. Het tweede is dat het echte risico niet de tijd is, maar voor een gesloten deur staan: op het eiland veranderen de openingstijden met het seizoen, een belangrijk monument kun je alleen op reservering bezoeken, en de interessantste natuurattractie laat je niet binnen als je slippers draagt.
Deze gids zet alles wat het zien waard is op een rij in de volgorde waarin het het zien waard is, beginnend bij de kade en dan klimmend. Waar er een vast gegeven is, vind je het opgeschreven; waar de bronnen het oneens zijn, zeggen we dat; waar iets gesloten is, zetten we het vooraan, niet achteraan. Laten we beginnen met de opmerking die de meeste teleurstelling bespaart: de ondergrondse verdiepingen van de Abdij van San Michele zijn niet te bezoeken, ook al blijven heel veel gidsen ze aanprijzen.
Het eerste kwartier: Marina Grande
Je komt aan land in Marina Grande, de haven die de Procidanen ook Sent’Co noemen. Voor je ligt de havenboulevard van via Roma, met de bars, de restaurants en het eindpunt van de bus; aan het plein staat de kerk Santa Maria della Pietà, het eerste gebouw dat je ziet als je over zee aankomt. Het verhaal begint in 1616, toen de reders van de Pio Monte dei Marinai de onderkoning vroegen om een kapel gewijd aan de Madonna della Pietà: die werd voltooid in 1619, vergroot aan het eind van de zeventiende eeuw en daarna rond 1760, toen de oorspronkelijke kapel in de sacristie werd opgenomen. Binnen hangen twee doeken uit 1722 van Antonio Fumo, staan een houten preekstoel uit 1744-45 en een hoofdaltaar van rond 1766; buiten staat een barokke klokkentoren met een uurwerk met vier wijzerplaten. De toegang is gratis; de openingstijden die rondgaan (9:00-20:00) komen niet van de parochie, dus beschouw ze als indicatief en houd rekening met sluiting tijdens de diensten.
Alle bussen van EAV vertrekken hier. Je hebt in totaal twee of drie lijnen nodig: de C2 klimt naar Terra Murata en Corricella, de L2 gaat naar de Chiaiolella en de Ciraccio, de C1 gaat naar het strand van Pozzo Vecchio. Een kaartje kost 1.20 EUR aan land gekocht, 1.40 EUR aan boord. In de zomer is de dienst intensief, met de hoofdlijn L1 elk kwartier; van oktober tot mei vertrekt de laatste rond 21:00, en dat bepaalt je avonden. Al het andere staat in je verplaatsen op Procida.
Heb je twee uur en niet meer, dan ligt de Silurenza op vijf minuten lopen van de kade: het is het strand dat een wachttijd oplost.
Terra Murata: het belangrijkste deel van het eiland
Als je maar één ding mag kiezen, kies dan dit. Terra Murata is het versterkte dorp op de top van het eiland, de akropolis, het hoogste bewoonde punt en de plek van waaruit je de geografie van al het andere begrijpt. Het werd in 1529 een leen van de familie d’Avalos, en het stelsel van muren en torens wordt toegeschreven aan kardinaal Innico d’Avalos d’Aragona; er zijn twee historische poorten over, Porta di Ferro en Porta di Mezz’Omo. Bij het Belvedere dei Cannoni staan twee langeafstandskanonnen van de Napolitaanse Republiek van 1799, en vlakbij is het permanente museum van de mooiste Misteri uit de processie van Goede Vrijdag.
Je klimt te voet omhoog vanaf Corricella, over een steile helling die je in de zomer voelt, of met de bussen C1 en L1. Het is geen route die geschikt is voor rolstoelen. De toegang tot het dorp is gratis: er zijn geen openingstijden en geen kaartjes, het is een openbare open ruimte.
Abdij van San Michele Arcangelo
De abdij is het symbolische monument van het eiland en viert in 2026 haar millennium: de aanwezigheid van monniken is gedocumenteerd vanaf 1026, terwijl de architectuur die je ziet uit de zestiende eeuw stamt. De toegang is gratis, met een vrijwillige bijdrage aan de parochie, en de rondleiding met uitleg is ook gratis, verzorgd door de Associazione culturale Millennium. De officiële openingstijden voor 2026: maandag 10:00-13:00, dinsdag tot en met vrijdag 10:00-13:00 en 16:00-18:00, zaterdag 10:00-13:00, zondag 11:00-13:00, met de feestdagmis om 09:30 en geen bezoek tijdens de liturgie. De openstelling loopt van de Goede Week tot Allerheiligen. Let op: de officiële site waarschuwt dat het programma in het Millenniumjaar zonder aankondiging kan veranderen of worden opgeschort, dus controleer het opnieuw voordat je naar boven gaat.
Binnen vind je het blaasbalgorgel uit 1770 van Domenico Antonio Rossi, van gesneden en verguld hout, en het beeld van San Michele dat in 1811 werd geschonken. Daaronder liggen drie ondergrondse verdiepingen met de achttiende-eeuwse Napolitaanse kerststal, de kapel van San Michele met achttiende-eeuwse fresco's die in 1907 werden gerestaureerd, een bibliotheek van ongeveer 8,000 delen met zestiende-eeuwse perkamenten koorboeken en een atlas uit 1570, en de zaal die "La Segreta" heet, waar een Kruisafneming uit 1746 van Domenico Guarino hangt. Niets hiervan is te bezoeken. De officiële site vermeldt dat de ondergrondse verdiepingen momenteel niet te bezoeken zijn: als een gids ze je verkoopt, verkoopt hij je iets wat er niet is.
Palazzo d’Avalos
Palazzo d’Avalos is het sterkste verhaal van het eiland en het bezoek dat het moeilijkst te organiseren is. Het werd in de zestiende eeuw gebouwd door de d’Avalos, die Procida tot in de achttiende eeuw bestuurden, en door de Bourbons omgebouwd tot militaire school en daarna tot gevangenis van het koninkrijk: gevangenisfunctie vanaf 1830, definitieve sluiting in 1988. Het is geen gebouw maar een complex: paleis, binnenplaats, wachtkazerne, vleugel met eenpersoonscellen, verblijven voor veteranen, ziekenboeg, huis van de gouverneur, landbouwgrond. Binnen zijn nog cellen met verroeste ijzeren bedden, persoonlijke bezittingen van gevangenen en een operatiekamer. De staat verwierf het complex in 2013 en de rondleidingen begonnen in 2016; in juni 2025 ging het weer open met de permanente installatie "Non ho aspettato altro che il giorno pieno" en een videozaal waar de documentaire Terra Murata van Domenico Palma wordt vertoond. Honderdveertig jaar gevangenis hebben een huiselijk spoor nagelaten: bijna elke familie op Procida bewaart een voorwerp dat daarbinnen is gemaakt.
Het praktische deel, ronduit: je komt er alleen in tijdens een rondleiding, twee dagen van tevoren gereserveerd, minimaal twee en maximaal twintig personen, van ongeveer een uur, kaartje 13.00 EUR per persoon, gratis onder de 6. En vooral: de openingstijden zijn niet geverifieerd. We vonden drie verschillende roosters in drie verschillende bronnen en we kiezen er niet willekeurig één. Schrijf degene die de bezoeken organiseert aan voordat je naar boven gaat, niet erna.
Santa Margherita Nuova en Casale Vascello
De kerk Santa Margherita Nuova, met het voormalige dominicanenklooster, ligt op de bergkam tussen Corricella en Terra Murata: hij werd gebouwd vanaf de tweede helft van de zestiende eeuw, toen de dominicanen vanuit de Chiaiolella hierheen kwamen om te ontsnappen aan de invallen van de Saracenen. Na de instortingen in de winter van 1956 werd de restauratie van de kerk in september 2012 voltooid, terwijl die van het klooster nog loopt; op de lagere verdiepingen ligt een opmerkelijk stelsel van regenbakken. Tegenwoordig worden er tentoonstellingen gehouden en de openingstijden die rondgaan (maandag tot en met vrijdag 10:00-19:00, in het weekend gesloten) hangen af van wat er te zien is: controleer het ter plekke, en reken er niet op dat je binnen kunt. De terrassen bieden een van de klassiekste uitzichten van bovenaf over de Corricella.
Net daaronder ligt de Casale Vascello, een versterkte nederzetting rond een binnenplaats uit de zeventiende eeuw, de eerste woonkern buiten de muren, met de gekleurde huizen tegen elkaar aan gebouwd om een vijand de doorgang te versperren en een grote centrale binnenplaats. Er zijn twee ingangen, aan Via Principe Margherita en aan Via Salita Castello, en het is niet vanzelfsprekend dat beide open zijn. Bedenk dat het een bewoonde binnenplaats is, geen monument: geen openingstijden, geen kaartjes, en een beetje discretie.
Corricella, en de juiste manier om er te komen
Marina Corricella is het oudste vissersdorp van het eiland; de haven zoals je die ziet dateert uit de zeventiende eeuw. Het is het beeld dat je hierheen heeft gebracht: bogen, koepels, trappen, loggia's en veelkleurige gevels, met de vefi — de kleine overdekte balkons met een boogvormig gewelf, van Arabische invloed — die het meest herkenbare lokale element zijn.
Wat je moet weten voordat je afdaalt: er is geen toegang voor voertuigen. Het dorp is volledig autovrij en je bereikt het alleen via vier trappen — de Gradinata del Pennino vanaf via San Rocco, de Gradinata Scura vanaf via M. Scotti en twee vanaf de uiteinden van de haven — of over zee. Met bagage of als je slecht ter been bent, is het een echte hindernis, geen schilderachtig detail. Vanaf Marina Grande is het ongeveer tien minuten bergaf; de terugweg is bergop.
Op de kade eet je en kijk je rond: La Lampara, Caracalè, Il Pescatore en Fuego, de budgetoptie van het dorp. Het pleintje heet Piazzetta Massimo Troisi, en dat brengt ons bij de andere reden waarom mensen hierheen komen.
De beste manier om de twee hoger gelegen dorpen te verbinden is de wandeling Terra Murata–Corricella: je klimt maar één keer en daalt af met uitzicht op de baai, in plaats van twee keer dezelfde klim te maken.
De film, en het jaar als culturele hoofdstad
In 1994 werd hier Il Postino gefilmd, met Massimo Troisi als Mario Ruoppolo en Philippe Noiret als Neruda: het strand van Pozzo Vecchio is de meest herkenbare locatie, en sindsdien heet het zelfs bij mensen die hier geboren zijn het Postino-strand. Welke andere hoekjes door de bronnen worden bevestigd en welke eilandverhalen zijn, hebben we uiteengezet op de pagina over de locaties van Il Postino.
Dan is er de literatuur: Procida is de setting van L’isola di Arturo van Elsa Morante, en uit die roman is een gemeentelijke prijs voortgekomen die in februari 1986 werd opgericht en nog steeds wordt uitgereikt. De geschiedenis en de weinige echt gedocumenteerde plekken staan in het artikel dat eraan is gewijd.
In 2022 was het eiland Italiaanse Culturele Hoofdstad, het eerste Italiaanse eiland dat die titel kreeg, aangewezen op 18 januari 2021 met de slogan "Procida, la cultura non isola": 150 evenementen in 330 dagen, 350 kunstenaars uit 45 landen. De meest concrete erfenis is de restauratie van Palazzo d’Avalos.
De stranden, in volgorde van praktisch gemak
Er zijn er zes en ze zijn allemaal gratis, op één na van donker vulkanisch zand. Het verschil maken de toegang en de wind, niet de schoonheid. Het volledige overzicht, met de beargumenteerde ranglijst, staat in de gids over de beste stranden van Procida.
- Chiaiolella: het best voorzien, met directe toegang via de weg, de L2-bus, strandclubs en restaurants achter het zand. Ondiep water, de hele dag zon, uitzicht op Vivara en Ischia.
- Chiaia: het meest beschut, met tot ver uit de kust ondiep water. Er komt geen weg: je daalt een trap af van ongeveer 180 treden (bronnen zeggen 182 of 186) of je komt per boot vanaf Corricella.
- Ciraccio: lang, open, met een weg en een bus, veel ruimte en de maestrale die 's middags opsteekt.
- Silurenza: vijf minuten van de kade, handig, klein, met een rots waar de lokale kinderen vanaf duiken.
- Pozzo Vecchio: de baai van Il Postino, onder de begraafplaats, met een korte maar steile afdaling en bijna geen schaduw.
- Lingua: piepklein, met kiezels, naast de haven, met een roze licht bij zonsondergang dat de enige reden is om af te dalen.
Eén regel voor allemaal: geen enkele strandclub publiceert zijn tarieven. Je vraagt de prijs op het strand, en het vrije gedeelte blijft vrij.
Chiaiolella en Vivara: het deel dat je moet reserveren
Aan de zuidwestpunt ligt de Chiaiolella, dorp en jachthaven, met de breedste stranden, de voorzieningen en de restaurants aan de boulevard, zoals Da Mariano en Da Girone. De weg komt er, en de L2-bus ook.
Vanaf hier leidt de voetgangersbrug naar het eiland Vivara, sinds het decreet van 24 juni 2002 een Staatsnatuurreservaat: een halvemaanvormig vulkanisch eilandje van ongeveer 36 hectare, onbewoond, hoogste punt 110 meter, met een kustlijn die binnen het beschermde zeegebied Regno di Nettuno valt. Hier lag een nederzetting uit de bronstijd met geïmporteerd Egeïsch aardewerk, te dateren tussen de zeventiende en de veertiende eeuw v.Chr., die in de jaren dertig door de archeoloog Giorgio Buchner werd ontdekt. De brug, die niet open is voor voertuigen, draagt ook de waterleiding die Ischia bevoorraadt.
Het praktische deel is streng en moet worden gerespecteerd: je komt er alleen in tijdens een rondleiding met verplichte online reservering via liveticket, maximaal 25 bezoekers per tijdslot, gemiddelde duur 2 uur 30. In het seizoen 2026 zijn de vertrektijden 09:30 en 16:00, en vanaf 25 september alleen vrijdag tot en met zondag om 09:30; op maandag is het altijd gesloten. Kaartjes: 10.00 EUR voor volwassenen, 3.00 EUR voor kinderen tussen 8 en 12 jaar, gratis onder de 7 en voor mensen met een beperking. Nog één ding, het ding waardoor mensen worden teruggestuurd: slippers en ongeschikt schoeisel zijn verboden, je hebt wandelschoenen nodig. De aanloopwandeling wordt beschreven in de route Chiaiolella–Vivara.
De uitkijkpunten, en een om met een korreltje zout te nemen
De drie uitzichten die ertoe doen zijn gratis. Het eerste is vanaf het Belvedere dei Cannoni in Terra Murata, met Corricella eronder. Het tweede is vanaf de terrassen van Santa Margherita Nuova, als de kerk open is. Het derde is vanaf Punta Pizzaco, de landtong die de baai van Chiaia in het zuiden afsluit en die je te voet bereikt vanaf Piazza Olmo via Via Pizzaco.
Over Punta Pizzaco moeten we eerlijker zijn dan gewoonlijk: de hoogte, de lengte van het pad en of er een uitkijkpunt is aangelegd staan in geen enkele officiële bron. Wat we weten, is dat het een rotsachtige landtong is die te voet bereikbaar en altijd toegankelijk is. Het pad is onverhard en steil: ga met dichte schoenen, bij daglicht, en reken niet op relingen, verlichting, schaduw of voorzieningen.
Hoeveel tijd je nodig hebt, en in welke volgorde
Met een volle dag: de haven, de klim naar Terra Murata met de abdij, de afdaling naar Corricella voor de lunch, een middag op het strand, de terugreis. Dat is precies de dagroute, die ook werkt voor wie voor een dag uit Napels komt.
Met twee dagen voeg je Vivara vroeg in de ochtend toe, de Chiaiolella, een echt strand en een diner zonder haast: de volgorde staat in Procida in twee dagen en, met twee nachten, in het weekend.
Het advies over de volgorde is altijd hetzelfde: monumenten in de ochtend, stranden in de middag, uitkijkpunten in het gouden uur. Niet omdat het poëtisch is, maar omdat de abdij rond lunchtijd sluit, de klim naar Terra Murata om twee uur 's middags onaangenaam is en het licht op de Corricella pas laat komt.
De praktische zaken die de dag veranderen
Hier komen. Vanuit Napels vertrek je vanaf twee verschillende kades: de Beverello voor de draagvleugelboten, die alleen passagiers vervoeren en 40 minuten doen, Calata Porta di Massa voor de veerboten, die voertuigen meenemen en ongeveer een uur doen. Een voetpassagier op de veerboot betaalt 12.70 EUR volgens de officiële tarieven van Caremar, de draagvleugelboot 17.40 EUR; vanuit Pozzuoli, de kortste en goedkoopste route, zakt dat naar 9.50 EUR. Doorverkoopportalen tonen hogere bedragen: kopen op de eigen site van de rederij is goedkoper. Het volledige overzicht staat in veerboten naar Procida en hoe je er komt.
De auto. Van 30 maart tot 15 oktober 2026 mogen voertuigen van niet-inwoners bij regionaal decreet niet aan land komen op het eiland of er rondrijden, met boetes van 430 tot 1,731 EUR. Het decreet verandert elk jaar en moet in maart opnieuw worden gecontroleerd, maar de kern blijft: in het hoogseizoen heb je niets aan de auto en mag je hem niet meenemen. Je kunt hem beter in Pozzuoli laten, waar de parkeerplaatsen 10-15 EUR per dag kosten tegenover 20-28 bij de Beverello.
Wanneer komen. Mei, juni en september. Het toeristenseizoen loopt van Pasen tot begin oktober; het klimaat is het hele jaar mild. Zie wanneer te gaan, of de pagina's voor mei, juni en september.
Hoeveel mensen er zullen zijn. In de zomer van 2026 telde Procida 236,000 aankomsten, tegenover meer dan 860,000 op Ischia en ruim meer dan een miljoen op Capri. Het is het cijfer dat verklaart waarom het eiland zelfs in augustus leefbaar blijft: de beargumenteerde vergelijking staat in Procida, Ischia of Capri.
Met kinderen. Welke stranden een weg hebben, welke treden hebben, welke bussen echt helpen: daar is een aparte pagina voor, Procida met kinderen.




